Dag 7: Donderdag 3 oktober 2013
Rantepao

Voor de verandering hoefde ik eens niet mijn tas te pakken. Na het ontbijt rond 09.00 uur vertrekken. Tony had een gids geregeld die me (voor 300.000 rupiah) door een gedeelte van Toraja land zou nemen. Zijn naam is Daniël. Hij vertelde over Toraja land dat het uit een zuidelijk en noordelijk gedeelte bestaat. We vertrokken vanaf 800 meter boven zeeniveau, maar de bergen gaan tot 1100 meter. Er is veel rijstbouw. Voor jaren dachten de mensen dat Toraja het enige land was, maar dat hun voorouders wel per boot waren gekomen, vandaar de huizen in de vorm van een boot. We reden naar het zuiden en bezochten eerst Buntu Pone, waar rondom de rijstvelden en ook zoete aardappelen rotswanden staan met grafkamers. De kamers zijn uitgehouwen in de rotsen en behoren aan 1 familie van de grootouders tot de kleinkinderen. De rotswanden zijn versierd met Toa Toa beelden, die veelal de overledenen verbeelden. Veel van die beelden zijn na 1949 (onafhankelijkheid) gestolen. Voor die tijd was er een strenge regelgeving, die voor een dief een disrespectvolle dood betekende. Een dief werd eerst door het dorp gesleept zodat iedereen wist wie de dief was en vervolgens met een steen om de nek in de rivier gegooid waarop de verdrinkingsdood volgde. De mensen werden in de rotsen begraven omdat men van mening was dat bij een begrafenis in de grond de aarde besmet raakte. Een andere reden was dat de grond dan niet meer voor landbouw gebruikt kon worden. De graven in de rotsen werden gesloten met een houten deur waarvan maar 1 iemand in de familie de sleutel had. Dit omdat in de grafkamers vaak ook waardevolle spullen lagen voor de overledene. Men denkt dat de overledene die nodig heeft voor de reis naar het paradijs. Er zijn veel souvenirtentjes en bij sommige kon je zien hoe de houten beelden gemaakt werden.

We reden verder naar na Ba'tan, waar nog meer grafkamers zijn. Nadat we in de bergen een behoorlijk grote markt hadden bezocht, reden we door naar een naar begrafenisceremonie. Dit is een groot evenement, waarbij een behoorlijk aantal bouwwerken worden gebouwd, althans als de familie geld heeft. Vaak wordt een overledene niet direct begraven, maar thuis gehouden, weliswaar in gebalsemde toestand.. Totdat de familie genoeg geld heeft voor de ceremonie. In dit geval ging het om een vrouw die in 2012 was gestorven Behalve het bouwen van ruimtes om gasten te ontvangen, is er ook een kookruimte, een hoogbouw, waar de overledene ligt, zodat die hoger is gepositioneerd dan de gasten. Er worden ook veel buffels en varkens geslacht. De ceremonie duurt 4 tot 5 dagen. Het vlees van de buffels wordt verdeeld onder de armeren van de gemeenschap. Ook wordt het vlees ter plekke bereid. Niemand mag iets te kort komen. Gasten worden wel geacht giften voor de familie mee te brengen. Zo worden er varkens gegeven, maar het kan ook sigaretten zijn. Er gebeurt veel tijdens zo'n ceremonie en het bijwonen was zeker de moeite waard. De Taroja mensen geloven dat na de dood het leven verder gaat in een paradijs. Hoe luxer de uitvaart, de te beter de status in dit paradijs.

Globaal zijn er vier klassen te onderscheiden. De gouden stok betekent dat je van adel bent, zilver dat je wel rijk bent, maar niet van adel, bamboe dat je tot de middenklasse behoort en slaaf dat je arm bent en aan iemand van de zilveren of gouden stok toebehoort. Als je slaaf bent kun je daar alleen maar vanaf komen als er familie is die je schuld afkoopt. De klasseindeling is tegenwoordig minder strikt, omdat velen nu ook het christelijke geloof aanhangen, maar het klassenverschil is nog steeds aanwezig.

Na een lunchbreak bezochten we nog de babyboom. Hierin liggen baby's begraven van minder dan 6 maanden oud. Die worden namelijk nog als heilig beschouwd. De baby's werden in de boom begraven in een uitholling die na verloop van jaren weer dicht groeit. De begrafenis was altijd van het dorp afgericht, zodat de geest van de baby niet de weg naar het dorp zou kunnen vinden, want dat zou ongeluk brengen. Overigens blijft de familie tot 3 dagen na de begrafenis rondom de boom zitten. Er zijn verhalen dat er soms licht uit graf kwam en de man die het zag zou dan over zwart magie kunnen beschikken. Een vrouw die het licht ziet, zou snel sterven. Tegenwoordig zijn er weinig baby's die worden begraven, omdat er nu goede medische zorg is. Vroeger was dat niet zo.

We bezochten ook nog een locatie waar de doden in natuurlijke grotten worden begraven.

Vervolgens reden we naar het huis van Daniël die vol trots zijn karaoke set demonstreerde. Zowel hij als zijn vrouw konden overigens best goed zingen. Na een uur luisteren reden we terug naar Rantepao. Ik nam afscheid van Daniël.

Na wat rusten ging ik eten in een restaurant (Ares), waar ik weer de twee Nederlanders trof waar ik de afgelopen dagen regelmatig mee optrok en die ook in het zelfde hotel verblijven. Ze waren net klaar met eten. Ook trof ik een groep Tsjechen, die ik vandaag een paar keer was tegengekomen. Ik schoof bij hun aan en we kletsten wat. Na het eten terug naar het hotel, wat mailen en internetten. Na wat tv kijken, slapen.

Eerste publicatie: 27 oktober 2013
Laatste update: 01 december 2013
© A. Heeroma









Klik op foto voor vergroting